Önce hangi işi yapacağınızı seçin, sonra gereken kelimeleri öğrenin
A1 hazırlığında kelimeyi kısa bir cümleyle, dilbilgisini de o cümlede yapacağınız değişiklikle çalışın. Böylece “Bu kelime ne demek?” sorusunun yanında “Bununla ne söyleyebilirim?” sorusuna da cevap verirsiniz.
Goethe-Institut’un A1 açıklaması kişisel bilgiler, aile, alışveriş, iş ve yakın çevre gibi tanıdık günlük alanları kapsar. Bu alanların hepsini tek oturumda bitirmek yerine küçük bir ihtiyaç seçin. Örneğin alışverişte bir ürün istemek, fiyatını sormak ve başka bir ürün istemediğinizi belirtmek. (Kaynak: Goethe-Institut — A1: günlük ifadeler ve temel iletişim alanları.)
Bu örnekte fiyat yalnız öğrenme senaryosunun parçasıdır. Çalışacağınız kelimeleri de buradaki işe göre seçin: ürün, istemek, fiyat sormak ve yanıt vermek. Uzun bir yiyecek listesi hazırlamak bu kısa konuşmayı kurduğunuzu göstermez.
A1 hedefinin genel kapsamını seviye yazısında ele alıyoruz. Buradaki örnek bütün A1 dilbilgisini sıralamak yerine bir çalışma yöntemini gösterir.
İsmi artikeliyle, ifadeyi kullanılacağı durumla kaydedin
Almancada isimleri yalnız çıplak sözcük olarak not etmeyin. “Brot” yerine “das Brot” biçimini, anlamıyla ve kısa bir kullanım örneğiyle birlikte kaydedin. İsimlerin çoğul biçimini de kullandığınız kaynaktan kontrol ederek ekleyebilirsiniz; her sözcüğün aynı şekilde çoğul olduğunu varsaymayın.
| Kayıt | Anlam / işlev | Örnek kullanım |
|---|---|---|
| das Brot | Ekmek | Ich möchte ein Brot. |
| die Milch | Süt | Ich möchte eine Milch. |
| Was kostet …? | Fiyat sorma | Was kostet das Brot? |
| Nein, danke. | Teklifi nazikçe reddetme | Nein, danke. |
İlk iki örnekte belirsiz artikelin biçimi farklıdır: “ein Brot”, “eine Milch”. Bu kullanımda “eine Milch”, bir porsiyon veya ambalaj süt istemek olarak anlaşılabilir. Sözcükten bağımsız tek bir “ein” kalıbını her ürüne uygulamayın.
Kayıtlarınızı sesli örnekle destekleyin. Yazıda tanıdığınız sözcüğü dinleme çalışmasında seçmeyi, sonra kendiniz söylemeyi deneyin. Türkçe karşılığını hatırlamak ile Almanca cümlede kullanmak ayrı kontrollerdir.
Küçük bir değişiklik yapın ve dilbilgisinin işini görün
“Ich möchte ein Brot.” cümlesi bir isteği bildirir. Karşı tarafa isteğini sormak için kişi ve sözcük sırasını değiştirirsiniz:
Bu basit bildirim cümlesinde çekimli fiil “möchten” ikinci konumdadır. Evet-hayır sorusunda ise başa gelir. Buradaki yapıyı öğrenip başka bir ürünle deneyin; Almancadaki bütün soru türlerinin aynı sırayla kurulduğu sonucunu çıkarmayın.
“Ekmek istemiyorum” demek için bu örnekte “Ich möchte kein Brot.” uygun mu?
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Evet. “Kein Brot” ekmek istemediğinizi bildirir. Süt için “Ich möchte keine Milch.” kullanabilirsiniz. Bu isimlerde olumsuz artikelin biçimi değişiyor: “kein Brot”, “keine Milch”. “Kein” sözcüğünü her cümlede “nicht” yerine kullanılabilen tek bir olumsuzluk sözcüğü gibi öğrenmeyin.
Bir oturumda bildirimi, soruyu ve olumsuz yanıtı aynı küçük durum içinde deneyebilirsiniz. Yeni bir dilbilgisi başlığına geçmeden önce bu değişikliklerin anlamını açıklayabiliyor ve kısa yanıtı kurabiliyor musunuz bakın.
Kuralı okuyup örneği doğru kopyalamak başlangıçtır. Konuşma çalışmasında soruyu duyduğunuzda kendi yanıtınızı üretmek, yazma çalışmasında ise aynı bilgiyi metne dökmek gerekir.
Tekrarı listeyi yeniden okuyarak değil, küçük bir görevle yapın
Notu kapatın ve kendinize kısa bir iş verin: “Bir ürün iste, başka birini reddet, fiyat sor.” Sonra yazdığınız veya söylediğiniz cümleleri örnekle karşılaştırın. Her hatayı aynı şekilde çalışmayın:
- Sözcüğü hatırlayamadım: Anlamı ve kullanım örneğini birlikte yeniden çalışın.
- Sözcüğü biliyorum, artikelini karıştırdım: İsmi artikeliyle kaydedin ve kısa ifadeyi tekrar kurun.
- Kelimeyi biliyorum, soru kuramadım: Bildirim ile soruyu yan yana inceleyip fiilin yerini kontrol edin.
- Doğru yazdım ama konuşurken üretemedim: Kısa soru-cevabı sesli deneyin; yalnız yazılı tekrar yapmayın.
Sonraki çalışmada önceki örneği yeniden deneyin, ardından bildiğiniz başka bir sözcükle değiştirin. Tek seferlik doğru yanıtı bütün konuyu öğrendiğinizin kanıtı saymayın. Farklı örnekte yardım almadan yapabildiğiniz işi de kaydedin.
Öğrenme sırasında kaynağa veya sözlüğe baktığınız yerleri belirtin. Önce kendi cümlenizi üretip sonra kontrol etmek, hangi parçayı bağımsız kullanabildiğinizi görmenizi sağlar. Kuralın adını söylemekten çok, o kuralla istediğiniz anlamı kurmaya odaklanın.
Henüz kısa cümlelerle çalışmaya başlamadıysanız sıfırdan başlangıç yazısındaki oturumu kullanın. Bu küçük görevleri düzenli zamana yerleştirmek için çalışma planını kurarken kelime, dinleme ve üretim çalışmalarını birlikte düşünün.