Cloze testte sizden ne istenir?
Cloze test, kısa bir metindeki numaralanmış boşlukları uygun sözcük veya ifadelerle tamamlama görevidir. Her boşluk için seçenekler verilir. ÖSYM’nin İngilizce YDT kitapçığındaki yönerge de seçenekleri bir parça içinde değerlendirmenizi ister.
Tek bir cümlede boşluk doldurmaya benzer görünse de metnin önceki ve sonraki cümleleri önemlidir. Bir seçenek boşluğun yakınındaki yapıya uyabilir, fakat paragrafın anlattığı ilişkiye uymayabilir.
Bu görevde eksik bir cümlenin tamamını seçmezsiniz. Cümle ekleyerek metin akışını tamamlama konusunu paragraf ve anlam bütünlüğü rehberinde ele alıyoruz.
Boşluklara geçmeden önce neyi anlamalısınız?
Önce metni, boşluklarda durup seçenek seçmeye çalışmadan okuyun. Konu ne, hangi durum anlatılıyor, cümleler hangi ilişkiyle ilerliyor? Her kelimeyi çevirmek yerine metnin temel düşüncesini kısa bir ifadeyle söylemeyi deneyin.
- Bir sorun ve ona getirilen çözüm mü anlatılıyor?
- Bir olayın nedeni veya sonucu mu açıklanıyor?
- İki görüş ya da durum karşılaştırılıyor mu?
- Genel bir açıklama örneklerle mi destekleniyor?
Bu soruların hepsi her metinde bulunmaz. Ama ilk okuma, boşlukları birbirinden kopuk sorular gibi görmenizi engeller. Bir kelimeyi bilmemeniz de metnin bütününü anlamanızı her zaman durdurmaz; eksik bilginin ana düşünceyi etkileyip etkilemediğine bakın.
Her boşlukta hangi üç kontrolü yapmalısınız?
Yapı: Buraya ne gelebilir?
Boşluğun önünde ve arkasında ne var? İsim, fiil biçimi, edat veya iki cümleyi bağlayan bir ifade mi gerekiyor? Bir seçeneğin anlamı uygun olsa bile cümleye yapısal olarak bağlanamıyorsa onu eleyebilirsiniz. Temel ayrımları YDT dil bilgisi rehberinde açıklıyoruz.
Yerel anlam: Bu cümle ne söylüyor?
Boşluğun bulunduğu cümlenin mesajını okuyun. Bir şey artıyor mu azalıyor mu, bir amaç mı açıklanıyor, hangi kişi veya kavramdan söz ediliyor? Kelimenin Türkçe karşılığını tek başına düşünmek yerine cümledeki kullanımını değerlendirin. Bunun için kelimeyi bağlamla çalışma yaklaşımı yardımcı olabilir.
Metin bağlamı: Diğer cümlelerle uyumlu mu?
Seçeneği koyduğunuzda önceki ve sonraki cümle arasında kurulan ilişkiyi söyleyin. Sonuç, karşıtlık, örnek veya ek bilgi ilişkisi gerçekten var mı? Metin bir soruna çözüm getiriyorsa, seçtiğiniz kelime o çözümü anlatıyor mu?
Bu kontrolleri mutlaka aynı sırayla yapmak zorunda değilsiniz. Bazen yapı seçenekleri hızla daraltır; bazen anlam ilişkisi daha belirleyicidir. Önemli olan bir ipucuyla karar verdikten sonra diğerlerini tamamen bırakmamaktır.
Bağlaç ve geçiş ifadelerini nasıl seçmelisiniz?
Bir geçiş ifadesinin anlamını bilmek başlangıçtır. Sonra iki düşünceyi kendi sözlerinizle özetleyin ve aralarında ne olduğunu belirtin. “İkisi de aynı konudan söz ediyor” demek, aralarında sonuç veya karşıtlık bulunduğunu kanıtlamaz.
Ayrıca noktalama ve ardından gelen yapıyı okuyun. Bir yan cümle kuran bağlaçla, iki ayrı cümle arasındaki geçiş ifadesini yalnızca benzer Türkçe anlamları nedeniyle eşdeğer saymayın.
Özgün cloze test alıştırması
Aşağıdaki kısa alıştırma bu rehber için özgün hazırlanmıştır; resmî sınav sorusu değildir. İki boşluğun da metnin bütünüyle ilişkisini düşünün.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
1. boşluk: D) However. İlk cümlede katalog bir kolaylık sağlıyor; sonraki cümlede bu hizmetin eksik kalan yönü belirtiliyor. Burada sonuç veya benzerlik değil, olumlu işlevle sınırlılık arasında karşıtlık var.
Therefore ve as a result sonuç anlatır; uzaktan arama yapılabilmesi, erişilebilirlik bilgisinin gösterilememesinin nedeni olarak verilmemiştir. For example örnek, similarly benzerlik ilişkisi kurar; metinde bunlar yoktur.
2. boşluk: B) improved. Kütüphane, eksik bilgiyi ekleyerek sistemi geliştiriyor. To solve this problem amaç açıklamasıyla by adding… ifadesi aynı seçimi destekliyor.
Diğer seçenekler bırakmak, gizlemek, ertelemek veya kaldırmak anlamındadır. Bunlar sisteme bilgi ekleyerek anlatılan sorunu giderme eylemini karşılamaz. Cevabı yalnızca “sistem” kelimesine bakarak değil, önceki eksiklik ve sonraki çözüm üzerinden buluyoruz.
Seçenekleri yerleştirdikten sonra neyi kontrol etmelisiniz?
Metni seçtiğiniz cevaplarla yeniden okuyun. Her cümlenin yapısı tamam mı, düşünce akışı tutarlı mı, aynı kişi veya kavramdan mı söz ediliyor? Bir cevabınız metne yerleşirken başka bir cümleyle çelişiyorsa, boşluğa yeniden dönün.
Bu son okuma, iki boşluğun mutlaka aynı ipucuyla çözüleceği anlamına gelmez. Birinde fiil biçimi belirleyiciyken diğerinde metnin anlamı belirleyici olabilir. Her cevabınız için en az bir somut gerekçe bulun; sırf seçenek size tanıdık geldiği için işaretlemeyin.
Cloze test çalışırken yanlışları nasıl kullanmalısınız?
Çözümden sonra yalnızca cevap harflerini kontrol etmeyin. Yanlış boşluğu, onu çözmek için gereken ipucuyla birlikte kaydedin:
- Yapı hatası: Boşluktan sonraki isim grubunu veya fiil biçimini kaçırdım.
- Kelime hatası: Anlamı ya da birlikte kullanılan ifadeyi bilmiyordum.
- İlişki hatası: Karşıtlığı sonuç gibi okudum.
- Metin takibi: Önceki cümlede anlatılan soruna dönmedim.
Sonra aynı metni cevaba bakmadan yeniden değerlendirin ve seçiminizi açıklayın. Başka bir metinde benzer ilişkiyi bulmayı deneyin. Bir cevabı hatırlamakla, yeni metindeki boşluğu çözebilmek aynı şey değildir.
Bu yaklaşım bir çalışma önerisidir; zorunlu sınav yöntemi veya sonuç garantisi değildir. Hedefiniz, her boşluğu çözmek için kelime, yapı ve metin bilgisinden hangilerini kullandığınızı fark etmektir.