İki soru türü hangi beceriyi kullanır?
Paragraf tamamlamada metindeki eksik cümleyi seçersiniz. Anlam bütünlüğünü bozan cümle sorusunda ise numaralanmış cümlelerden hangisinin düşünce akışına uymadığını belirlersiniz. İkisinde de konu sürekliliğini ve cümleler arasındaki ilişkiyi kontrol edersiniz; fakat yaptığınız işlem farklıdır.
ÖSYM’nin YDS İngilizce örnek kitapçığında ve YÖKDİL İngilizce Fen Bilimleri örneklerinde her iki görevin yönergeleri bulunur. Buradaki yaklaşımı bir çözüm aracı olarak kullanın; örnek kitapçıklardan gelecekteki sabit soru sayısını çıkarmayın.
Tek bir cümlenin eksik bölümünü seçmek ise ayrı bir görevdir. Onu cümle tamamlama rehberinde ele alıyoruz.
Paragrafın akışını nasıl takip etmelisiniz?
Önce paragrafın neyi açıkladığını belirleyin. Sonra her cümleye kısa bir işlev atayın: konuyu tanıtıyor, sorun gösteriyor, örnek veriyor, çözüm öneriyor veya sonuç bildiriyor. Bu işlevler, birbirine benzer kelimeler içeren cümleleri ayırmanıza yardım eder.
“Bu yöntem”, “bu sonuç” veya bir zamir gördüğünüzde karşılığını arayın. İfade tek bir isme değil, önceki cümlede anlatılan duruma da gönderme yapabilir. Yalnız en yakın isme bağlamak yerine, karşılığı yerine koyup anlamı kontrol edin.
Neden, sonuç ve karşıtlık bildiren ifadeleri de bu akışın parçası olarak okuyun. Bağlaç tanımak başlangıçtır; iki düşünce arasında gerçekten o ilişkinin bulunması gerekir. Bu ayrımı cloze test rehberinde çalışabilirsiniz.
Eksik cümleyi seçerken iki tarafı nasıl kontrol edersiniz?
Boşluktan önceki bölüm, yeni cümlenin hangi bilgiden hareket edeceğini gösterir. Sonraki bölüm ise bu bilginin nasıl sürdürüleceğini belirler. Yalnız önceki cümleye uyan bir seçenek, sonrasındaki gönderme veya sonucu açıklayamıyorsa yeterli değildir.
- Önceki bilgiyi özetleyin. Boşluğa gelmeden hangi sorun, olay veya düşünce anlatıldı?
- Sonraki cümlenin ihtiyacını bulun. Açıklanması gereken bir “bu”, neden veya sonuç var mı?
- Seçeneğin işlevini değerlendirin. İki bölüm arasında gerekli bağlantıyı kuruyor mu?
- Bütün paragrafı yeniden okuyun. Bilgi sırası, kapsam ve göndermeler tutarlı mı?
Boşluk başta veya sonda olduğunda iki komşu cümle bulunmayabilir. Bu durumda eldeki bölümlerin işlevini kontrol edin: giriş cümlesi gerekli konuyu tanıtıyor mu, son cümle metinde anlatılanlardan uygun bir sonuç çıkarıyor mu?
Özgün paragraf tamamlama örneği
Aşağıdaki iki alıştırma bu rehber için özgün hazırlanmıştır; resmî sınav sorusu değildir.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap: C. Önce günlerin dengesiz dağılımı anlatılır. C, sulama günlerinin gönüllülere atanmasıyla bu soruna çözüm getirir. Sonraki This schedule ifadesi de bu plana gönderme yapar.
A bitkilerle ilgili olsa da planı açıklamaz. B gönüllülerin görevini sona erdirir; devamla uyuşmaz. D sorunu sürdürür, sorumlulukları belirleyen bir plan kurmaz. E satış düzenini anlatır; sulama ve günlük ziyaret ilişkisini tamamlamaz.
Anlam bütünlüğünü bozan cümleyi nasıl bulursunuz?
Cümlenin doğru bir bilgi vermesi, paragrafta doğru yerde olduğu anlamına gelmez. Aynı genel konuyla ilgili bir cümle bile başka bir ayrıntıya geçerek açıklama zincirini kesebilir. Bu yüzden yalnız farklı kelimeler aramayın; cümlenin paragrafın asıl düşüncesine nasıl katkıda bulunduğunu sorun.
Şüphelendiğiniz cümleyi geçici olarak çıkarıp önceki ve sonraki cümleyi birlikte okuyun. Akışın hangi bağlantıyla düzeldiğini açıklayın. Aynı kontrolü diğer adaylara da uygulayın; yalnız “çıkarınca daha kısa oldu” gerekçesi yeterli değildir.
Örnek veya karşıtlık cümlesini sırf yeni bir ayrıntı getiriyor diye elememelisiniz. Yeni bilgi, önceki düşünceyi açıklıyor veya sınırlandırıyorsa paragrafta işlevi olabilir. Genel okuma ve metindeki dayanağı bulma yaklaşımını okuma rehberinde açıklıyoruz.
Özgün anlam bütünlüğü örneği
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap: C) III. Paragraf giriş sıralarını azaltma sorununu, zamanlı bilet çözümünü ve sonucunu anlatır. Kartpostal satışı bu açıklama zincirine katkı sağlamaz.
III çıkarıldığında IV’teki This system doğrudan II’deki zamanlı bilet uygulamasına bağlanır. I sorunu, II çözümü, IV çözümün işleyişini, V sonucu verir. Müze kelimesinin III’te de bulunması tek başına anlam bütünlüğü sağlamaz.
Yanlışlarınızdan ne öğrenmelisiniz?
Yanlış seçeneğin hangi bağlantıyı bozduğunu not edin: Sonraki zamirin karşılığı mı eksik kaldı, sonuçtan önce gerekli neden mi verilmedi, yoksa ortak kelimeye bakıp ilgisiz bir ayrıntıyı mı seçtiniz?
Doğru cevabı öğrendikten sonra cümleleri kısa işlevlerle etiketleyin. Ardından benzer ilişkiyi yeni bir metinde bulmaya çalışın. Her paragraf için tek bir zorunlu kalıp aramayın; örnekler, karşılaştırmalar ve açıklamalar farklı sıralarla ilerleyebilir.
Paragrafın konusunu anladığınız hâlde cümleler arasındaki bağlantıda zorlanıyorsanız, hazırlık ihtiyaçlarınızı birlikte değerlendirmek için ücretsiz demo ders talebi oluşturabilirsiniz.