Okuma sorularında cevap neye dayanmalı?
Önünüzdeki metin, cevabınızın dayanağıdır. Konu hakkında bildiğiniz başka bilgiler, metnin söylemediği bir iddiayı doğru yapmaz. Seçeneği değerlendirirken “Bu bilgi nerede veriliyor veya hangi ifadelerden çıkarılıyor?” diye sorun.
ÖSYM’nin YDS İngilizce örnek kitapçığında ve YÖKDİL İngilizce Fen Bilimleri örneklerinde soruları verilen parçaya göre yanıtlama yönergeleri bulunur. Bu dayanağı, konuya aşina olduğunuz metinlerde de koruyun.
Bir paragrafı anlamak için her kelimeyi Türkçeye çevirmek zorunda değilsiniz. Ancak sorunun cevabını etkileyen bir kelimeyi, olumsuzluğu veya ilişkiyi atlamak da doğru olmaz. Hangi ayrıntının gerekli olduğunu soru belirler.
Soru kökü size ne aratıyor?
- Ana fikir: Metnin bütün olarak ne anlattığını ve hangi noktayı öne çıkardığını arayın.
- Ayrıntı: Sorulan kişi, neden, olay veya koşula ilişkin bilgiyi bulun.
- Çıkarım: Açıkça aynı cümleyle yazılmayan, fakat metnin desteklediği sonucu değerlendirin.
- Gönderme: Bir zamirin veya işaret ifadesinin hangi kişi, nesne ya da düşünceye bağlı olduğunu belirleyin.
Bunlar okurken kullanabileceğiniz ayrımlardır; her kitapçıkta aynı türlerin aynı sayıda bulunacağı anlamına gelmez. Soru kökündeki olumsuzluğu da kontrol edin: Desteklenen bilgiyi bulmak ile desteklenmeyeni bulmak aynı görev değildir.
Metni nasıl takip etmelisiniz?
İlk okumada konuyu ve düşüncenin ilerleyişini anlamaya çalışın. Bir sorun tanıtılıyor ve çözüm mü öneriliyor? Bir uygulamanın yararı anlatılıp sınırlılığı mı ekleniyor? Cümlelerin ne işe yaradığını görmek, ayrıntıları yerlerine oturtur.
İlk cümleyi otomatik olarak ana fikir saymayın. Sonraki cümleler konuyu daraltabilir, önceki beklentiyi değiştirebilir veya asıl vurguyu kurabilir. Ana fikir seçeneği metnin tamamına uymalı; yalnız dikkat çekici bir örneği tekrar etmemelidir.
Gönderme ifadelerinde en yakın ismi otomatik cevap seçmeyin. İfadenin sayısını ve anlamını kontrol edin; düşündüğünüz karşılığı yerine koyup cümlenin hâlâ tutarlı olup olmadığına bakın. Bazen “bu durum” tek bir isme değil, önceki cümlede anlatılan olaya gönderme yapar.
Bağlayıcı ifadelerin düşünceyi nasıl değiştirdiğini cloze test rehberinde ele alıyoruz. Metindeki eksik cümleyi yerleştirme ise paragraf bütünlüğü rehberinin konusudur.
Seçeneği metindeki kanıtla nasıl karşılaştırırsınız?
Soruyla ilgili bölümü bulduktan sonra çevresindeki açıklamayı da okuyun. Seçenek, metindeki bilgiyi farklı kelimelerle doğru anlatabilir. Tersine, metinle aynı kelimeleri kullanırken nedeni, kapsamı veya zamanı değiştirebilir.
Özellikle “bazı” bilgisini “bütün”e, olasılığı kesinliğe veya tek bir uygulama hakkındaki sonucu genel bir kurala dönüştüren seçenekleri kontrol edin. Bu tür ifadeler sırf güçlü oldukları için yanlış değildir; metin tarafından desteklenip desteklenmedikleri belirleyicidir.
Çıkarımda kişisel tahmin eklemeyin. Metnin verdiği bilgilerden çıkan sınırlı bir sonuç ile gerçek hayatta olabilecek herhangi bir senaryo farklıdır. Seçeneğin her önemli parçasını dayanakla karşılaştırın; yarısı doğru olan bir seçenek bütünüyle doğru sayılmaz.
Özgün okuma metni ve sorular
Aşağıdaki kısa metin ve sorular bu rehber için özgün hazırlanmıştır; resmî sınav sorusu değildir.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap: B. Metin erken açılma uygulamasını, denemedeki kullanımı, kararın sürdürülmesini ve bulgunun sınırını birlikte anlatır. B bu çerçeveyi korur.
A hizmetin sona erdiğini söyler; böyle bir bilgi yoktur. C bütün sakinlere geneller ve daha geç kapanma isteği ekler. D çalışma alanının kullanımını göz ardı eder. E hafta sonu için metinde bulunmayan bir sonuç çıkarır.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap: C. İkinci cümle sabah gelenlerin ağırlıklı olarak sessiz çalışma alanını kullandığını belirtir. A, kitap ödünç almayı ana faaliyet gibi sunar; diğer seçeneklerdeki davranışlar metinde verilmez.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap: A. Son cümle denemenin kullanım biçimini gösterdiğini, bütün sakinlerin isteğini belirlemediğini açıklar. Buradan herkesin daha uzun saatler istediğinin ortaya konmadığı sonucu çıkar.
Hafta sonu saatlerinin değişmemesi kimsenin hafta sonu erişimi istemediğini kanıtlamaz. Maliyet hakkında bilgi verilmez. C ve E de bütün ziyaretçilere veya sakinlere ilişkin desteklenmeyen genellemeler yapar.
Okuma çalışmasını nasıl değerlendirmelisiniz?
Doğru cevabı bulduktan sonra metindeki dayanağı gösterin. Yanlış seçeneğinizin hangi bilgiyi değiştirdiğini not edin: Örneği ana fikir mi sandınız, “bazı”yı “hepsi” mi okudunuz, yoksa metnin söylemediği bir neden mi eklediniz?
Kelime eksikliği ile anlam ilişkisi hatasını ayırın. Gerekli bir sözcüğü bilmiyorsanız kelime çalışmasına dönün. Sözcükleri bildiğiniz hâlde çıkarımda zorlanıyorsanız, metinde verilen ile sizin eklediğiniz düşünceyi karşılaştırın.
Tek bir okuma sırasını herkes için zorunlu saymayın. Metni önce genel olarak okumak veya soru köklerini önce incelemek farklı adaylarda işe yarayabilir; hangisini seçerseniz seçin, cevabı metinle doğrulama adımını koruyun. Sınav süresinin tamamına ilişkin planı süre yönetimi rehberinde ele alıyoruz.
Okuma sorularında hangi noktada zorlandığınızı belirleyemiyorsanız, hazırlık ihtiyaçlarınızı birlikte değerlendirmek için ücretsiz demo ders talebi oluşturabilirsiniz.