Cloze test sorularında ne istenir?
Size boşlukları olan bir metin ve bu boşluklar için seçenekler verilir. Amaç, yalnız tek bir cümleyi dil bilgisi bakımından tamamlamak değil, seçtiğiniz ifadeyi metnin anlamıyla da uyumlu hâle getirmektir.
ÖSYM’nin YDS İngilizce örnek kitapçığında ve YÖKDİL İngilizce Fen Bilimleri örneklerinde parça içindeki boşluklara uygun sözcük veya ifadeyi seçme yönergeleri bulunur. Boşluklarda kelime, fiil biçimi, edat veya bağlayıcı ifade gibi farklı yapılarla karşılaşabilirsiniz; her boşluğu otomatik olarak bağlaç sorusu saymayın.
Seçeneklere geçmeden önce neyi okumalı?
Önce parçanın genel konusunu ve düşüncenin nasıl ilerlediğini anlamaya çalışın. Bir sorun mu anlatılıyor, bir araştırma mı açıklanıyor, iki durum mu karşılaştırılıyor? Her kelimeyi çevirmeden de bu çerçeveyi kurabilirsiniz.
Ardından boşluğun bulunduğu cümleyi, gerektiğinde önceki ve sonraki cümleyle birlikte okuyun. Boşluktan sonraki bir açıklama, ilk bakışta uygun görünen seçeneği elemenizi sağlayabilir. Zamirlerin ve “bu sonuç”, “bu yöntem” gibi ifadelerin neye gönderme yaptığını takip edin.
Metnin genelini anlamak ayrı, boşluğu çözmek ayrı kontrol gerektirir. Paragrafta bilgi ve gönderme takibini okuma rehberinde daha ayrıntılı ele alıyoruz.
Bir boşluğu hangi sırayla değerlendirmeli?
- Yapıyı kontrol edin. Boşluğa isim, fiil, edat veya cümleleri bağlayan bir ifade mi gerekiyor? Öncesindeki ve sonrasındaki sözcükler hangi yapıya izin veriyor?
- Anlamı belirleyin. Boşluk hangi işi yapmalı: bir neden belirtmek, sonuç göstermek, karşıtlık kurmak veya bir eylemi anlatmak mı?
- Seçeneği yerine koyun. Cümleyi bu ifadeyle yeniden okuyun. Hem yapı hem anlam uygun mu?
- Metinle birlikte doğrulayın. Seçiminiz diğer cümlelerle çelişiyor mu, gönderme veya zaman ilişkisini bozuyor mu?
Bu bir çalışma sırasıdır; her soruda aynı ipucu bulunmaz. Dil bilgisi yapısını tanımakta zorlanıyorsanız dil bilgisi rehberine, sözcüğün kullanımını ayırt edemiyorsanız kelime çalışması rehberine dönün.
Bağlaçlarda anlam ve yapı nasıl birlikte okunur?
Bir ifadenin Türkçe karşılığını bilmek yeterli olmayabilir. Önce iki bölümün ilişkisini belirleyin. İkinci bölüm birincinin sonucuysa sonuç ilişkisi, beklenenden farklı bir durum anlatıyorsa karşıtlık ilişkisi arayın.
Ardından ifadenin hangi yapıyla kullanıldığını kontrol edin. Örneğin because sonrasında özne ve fiil içeren bir cümle gelebilir; because of ise isim veya isim görevindeki bir yapıyla kullanılır. Benzer anlam taşısalar da aynı boşluğa gelişigüzel yerleştirilemezler.
Noktalama işaretlerini de okuyun. Although ile başlayan yan cümle ve however ile bağlanan düşünceler aynı biçimde kurulmaz. Sadece virgülü görüp seçim yapmak yerine, bütün yapıyı ve ilişkiyi doğrulayın. Bu yazıda kapsamlı bir bağlaç listesi yerine boşluğun işlevini bulmaya odaklanıyoruz.
Özgün bir cloze test örneği
Aşağıdaki kısa alıştırma bu rehber için özgün hazırlanmıştır; resmî sınav sorusu değildir.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
1. boşluk: A) reserve. Metin bir rezervasyon sistemini anlatıyor. Reserve a room in advance, odayı önceden ayırtmak anlamındadır. Diğer fiiller dil bilgisi bakımından bu konumda bulunabilse de sistemin anlatılan işlevini karşılamaz.
2. boşluk: B) Although. Sistemin kolay olması ile bazı öğrencilerin yine de yardım istemesi arasında karşıtlık vardır. Although ardından gelen the system is easy to use cümlesiyle bu ilişkiyi kurar.
Because of ve in order to sonrasındaki yapıya uymaz. Unless koşul anlatır; metin burada bir koşul kurmuyor. As a result ise bu cümlede gerekli yan cümle yapısını kurmaz ve karşıtlık yerine sonuç bildirir.
Seçenekleri elerken hangi hatalardan kaçınmalı?
Yalnız boşluğa en yakın sözcüğe bakmayın. Seçenek kısa cümlede uygun görünse bile metindeki neden, zaman veya gönderme ilişkisini bozabilir. Tersine, anlamca uygun bir seçeneğin yapısı yanlış olabilir.
Bir önceki cevabınızdan emin değilseniz, sonraki boşluğu yalnız o cevaba dayanarak çözmeyin. Kesin görünen metin bilgileriyle ilerleyin ve parçayı tamamladıktan sonra seçimlerinizi yeniden birlikte okuyun.
Her metinde aynı bağlacın veya zamanın aranacağını düşünmeyin. “Bu sözcüğü gördüm, cevap budur” kestirmesi yerine, seçeneğin neden uygun olduğunu açıklayın. Daha büyük metin parçalarını bağlama kısmı paragraf bütünlüğü rehberinin konusudur.
Çalışırken yanlışları nasıl değerlendirmeli?
Her yanlışı kelime, yapı veya anlam ilişkisi olarak ayırın. Fiilin birlikte kullanıldığı ifadeyi mi bilmiyordunuz? Bağlacın sonrasındaki yapıyı mı kaçırdınız? Yoksa önceki cümlenin anlattığı durumu mu yanlış okudunuz?
Doğru cevabı öğrendikten sonra seçeneği metne koyup yeniden okuyun. Yanlış seçiminizin hangi ilişkiyi bozduğunu bir cümleyle not edin. Sonraki çalışmada aynı cevabı ezberlemek yerine benzer ilişkiyi yeni bir metinde bulmayı deneyin.
Boşluk doldurmada hangi eksiklerinizi önce çalışmanız gerektiğini belirleyemiyorsanız, hazırlık ihtiyaçlarınızı birlikte değerlendirmek için ücretsiz demo ders talebi oluşturabilirsiniz.