YDS ve YÖKDİL çeviri soruları nasıl çözülür?

Çeviri sorularında ne istenir?

Verilen cümlenin diğer dildeki karşılığını seçenekler arasından bulursunuz. Sizden yazılı bir çeviri üretmeniz değil, anlamı en doğru koruyan seçeneği belirlemeniz istenir.

ÖSYM’nin YDS İngilizce örnek kitapçığında ve YÖKDİL İngilizce Fen Bilimleri örneklerinde hem İngilizceden Türkçeye hem Türkçeden İngilizceye çeviri yönergeleri bulunur. Çalışmanızda iki yönü de inceleyin; geçmiş örneklerden gelecekteki kesin soru sayısını çıkarmayın.

Doğru karşılığın kaynak cümleyle aynı sözcük sırasını kullanması gerekmez. Dillerin doğal cümle kuruluşları farklı olabilir. Ölçütünüz sırayı kopyalamak değil, verilen bilgiyi eklemeden veya eksiltmeden korumaktır.

Kaynak cümlede önce neyi belirlemelisiniz?

Önce özneyi ve ana yüklemi bulun. Kimin ne yaptığı, hangi şeyin nasıl olduğu veya neyin neye yol açtığı açık olsun. Araya giren açıklamaları daha sonra bu ana yapıya bağlayın.

• İşi yapan ve etkilenen: Bu iki rol seçeneklerde yer değiştirmiş mi?
• Zaman ve olay sırası: Olay geçmişte mi, şimdi mi; bir olay diğerinden önce mi gerçekleşiyor?
• Olumsuzluk ve olasılık: Gerçekleşmediği söylenen şey olumluya, ihtimal kesinliğe dönüşmüş mü?
• Miktar ve kapsam: Bazı, bütün, yalnız, en az gibi ifadeler hangi bilgiye bağlı?
• Cümle ilişkisi: Neden, sonuç, koşul veya karşıtlık korunmuş mu?

Uzun cümlelerde bir açıklama bölümünün fiilini ana yüklem sanmak anlamı değiştirebilir. Bu ayrımı dil bilgisi rehberindeki cümle çözümleme yaklaşımıyla çalışabilirsiniz.

Seçenekleri nasıl karşılaştırmalısınız?

Her seçeneği baştan sona ayrı bir çeviri gibi üretmek zorunda değilsiniz. Önce kaynak cümlenin ana bilgisini belirleyin; ardından seçeneklerin hangi noktalarda farklılaştığını bulun. Birinde “bazıları”, diğerinde “hepsi” varsa bu farkı kaynakla kontrol edin.

Belirgin hata içeren seçeneği elemek işinizi kolaylaştırabilir; fakat kalan seçeneği bütün cümleyle doğrulayın. Özne doğru diye zaman hatasını, fiil doğru diye neden-sonuç ilişkisindeki değişimi gözden kaçırmayın.

Örneğin may reduce ifadesini “azaltabilir” yerine kesin “azaltır” olarak okumak olasılığı değiştirir. Not all ise “hepsi değil” anlamındadır; “hiçbiri” demek değildir. Kelimeler benzer görünse de bu ayrımlar cümlenin iddiasını değiştirir.

İngilizceden Türkçeye özgün örnek

Aşağıdaki alıştırmalar bu rehber için özgün hazırlanmıştır; resmî sınav sorusu değildir.

Türkçeden İngilizceye özgün örnek

Hangi alışkanlıklar yanıltır?

En fazla ortak kelimeyi içeren seçeneği otomatik doğru saymayın. Aynı kelimelerle özne ve nesne değişebilir, neden-sonuç ilişkisi tersine dönebilir veya ihtimal kesinlik gibi sunulabilir.

Gerçek hayatta makul olması da bir seçeneği doğru çeviri yapmaz. Kaynak cümlenin söylemediği bir açıklamayı, bildiğiniz bir gerçeği veya varsayımı seçeneğe eklemeyin. Önce verilen anlamı koruyun.

Sözcük sırası farklı diye anlamca doğru bir seçeneği elemek de hatalı olabilir. Bununla birlikte her yapı değişikliğini eşdeğer saymayın: Kim, ne zaman, hangi koşulda ve ne ölçüde sorularının cevapları aynı kalmalı. Cümleler arasındaki anlamı karşılaştırmayı anlamca yakın cümle rehberinde ayrı ele alıyoruz.

Yanlışlarınızı nasıl çalışmalısınız?

Yanlış seçeneğin yanına somut gerekçeyi yazın: “Bazıları yerine hepsi dedim”, “Olasılığı kesinlik gibi okudum” veya “Neden ile sonucu ters çevirdim.” Böyle bir kayıt, sadece “çeviri sorusu yanlış” notundan daha iyi yol gösterir.

Doğru cevabı öğrendikten sonra kaynak ve hedef cümlede eşleşen anlam parçalarını bulun. Sonraki çalışmada benzer ayrımı yeni bir cümlede kontrol edin. Yapı ile anlamın birlikte uyuşmasını cümle tamamlama rehberiyle de çalışabilirsiniz.

Her okuma metnini eksiksiz Türkçeye çevirmeyi tek çalışma yöntemi yapmayın. Çeviri sorusunda iki dilde anlamı karşılaştırırsınız; okuma sorularında ise sorulan bilgiye ve metnin ilişkilerine göre ilerlersiniz.

Çeviri seçeneklerinde hangi ayrımları kaçırdığınızı belirleyemiyorsanız, hazırlık ihtiyaçlarınızı birlikte değerlendirmek için ücretsiz demo ders talebi oluşturabilirsiniz.