Metni anlamakla sorunun istediğini bulmayı birlikte yürütün
Ana fikir sorusunda metnin bütününü kapsayan düşünceyi, ayrıntı sorusunda belirli bilgiyi, çıkarım sorusunda ise metnin desteklediği sonucu arayın. Üçünde de cevap metne dayanmalıdır; fakat aynı okuma hedefini kullanmazsınız.
ÖSYM'nin Almanca YDS örnek kitapçığında bir metne bağlı sorular yer alır. Burada her metne aynı sayıda veya aynı türde soru geleceği yönünde bir kural çıkarmıyoruz. Aşağıdaki üç uygulama, farklı okuma ihtiyaçlarını ayırt etmek için hazırlanmıştır. (Kaynak: ÖSYM — Almanca YDS örnek kitapçığı (%10).)
| Hedef | Aranacak dayanak | Kaçınılacak karışıklık |
|---|---|---|
| Ana fikir | Metnin temel savı ve bu savı geliştiren bilgiler | Tek bir doğru ayrıntıyı bütün metnin özeti sanmak |
| Ayrıntı | İstenen kişi, neden, koşul veya olayın anlatıldığı bölüm | Metinde olmayan bir açıklamayı genel bilgiyle eklemek |
| Çıkarım | Bir veya birkaç bilginin desteklediği sınırlı sonuç | Mümkün görünen her senaryoyu metinden çıkıyor saymak |
İlk okumada konuyu ve düşüncenin yönünü bulun. Ardından soru ne istiyorsa ilgili bölüme dönün. Metni kelime kelime Türkçeye çevirmek zorunda değilsiniz; ama cevabı belirleyen bir cümlede özneyi, bağlacı veya kapsamı kaçırdıysanız onu ayrıntılı çözümleyin. Bunun için uzun cümle çözümleme yazısından yararlanabilirsiniz.
Önce metni okuyun; sonra üç farklı soruya dönün
Metni okuduktan sonra bir cümleyle özetleyin. Kim hangi uygulamayı denedi, hangi bulgu elde edildi ve hangi konu henüz açıklığa kavuşmadı? Soruların cevaplarını açmadan kendi yanıtınızı not edin.
Tanımadığınız bir kelime varsa önce bulunduğu cümlenin görevine bakın. Örneğin son cümleyi anlamak için “kalıcı finansman konusu henüz araştırılacak” bilgisini yakalamak önemlidir. Buna karşılık yalnız kelimeyi tahmin ederek toplam ziyaret ile akşam ziyaretini birbirine karıştırmayın.
Her cevabı farklı bir metin dayanağıyla sınayın
1. Welche Aussage fasst den Text am besten zusammen?
- A) Längere Öffnungszeiten führten in allen Bibliotheken der Stadt zu deutlich mehr Besuchen insgesamt.
- B) Der Versuch erleichterte bestimmten Gruppen den Zugang, während die Gesamtbesuche kaum verändert waren und die dauerhafte Finanzierung noch offenblieb.
- C) Die Stadt schloss ihre Bibliotheken tagsüber, um ausschließlich Berufstätige zu bedienen.
- D) Die Befragung bewies, dass sämtliche Tagesbesucher künftig nur noch abends kommen würden.
- E) Die Stadtverwaltung hatte die dauerhafte Finanzierung bereits vor dem Versuch gesichert.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
B. Metnin ana çizgisi, belirli gruplara erişim kolaylığı sağlanmasıdır. Bu kazanım, toplam ziyaretin belirgin artması anlamına gelmez; kalıcı finansman da henüz açıklığa kavuşmamıştır. B, bu ayrımları birlikte korur.
A hem iki kütüphanedeki denemeyi bütün şehre geneller hem toplam ziyaretin arttığını iddia eder. C gündüz kapanma bilgisi ekler. D kısmi bir zaman değişimini bütün gündüz ziyaretçilerinin gelecekteki davranışına dönüştürür. E araştırılacak finansman konusunu önceden çözülmüş sayar.
Yalnız “akşam ziyaretleri arttı” diyen bir özet, doğru bir ayrıntıyı yakalasa da erişim amacı, toplam ziyaret ayrımı ve açık kalan konuyu kapsamaz. Ana fikir seçiminde metnin ağırlık merkezine bakın.
2. Warum konnten viele befragte Abendbesucher die Bibliotheken zuvor nur selten nutzen?
- A) Weil sie erst während des Versuchs in die Stadt gezogen waren.
- B) Weil die Bibliotheken zuvor keine Bücher verliehen hatten.
- C) Weil ihre Arbeitszeiten die bisherige Nutzung erschwert hatten.
- D) Weil sie die Angebote der Bibliotheken grundsätzlich ablehnten.
- E) Weil alle Bibliotheken nur an einem Tag pro Woche geöffnet gewesen waren.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
C. Anketi anlatan cümlede wegen ihrer Arbeitszeiten gerekçesi verilir: çalışma saatleri nedeniyle daha önce kütüphanelerden seyrek yararlanabiliyorlardı. C aynı bilgiyi farklı bir ifadeyle aktarır.
Diğer seçeneklerde taşınma, kitap ödünç vermeme, hizmetleri reddetme veya haftada tek gün açılma bilgileri vardır; bunlar metinde verilmez. Gerçek hayatta birinin kütüphaneye gidememesi için mümkün nedenler olmaları bu sorunun cevabı olduklarını göstermez.
Soru bütün çalışanlar hakkında değil, ankete katılan akşam ziyaretçilerinin çoğu hakkındadır. Doğru ayrıntıyı bulduktan sonra sorunun grubunu da koruyun.
3. Was lässt sich aus dem Text über die Bewertung des Versuchs schließen?
- A) Die Verwaltung berücksichtigte bei ihrer positiven Bewertung auch, für wen die Angebote zugänglich waren.
- B) Die Verwaltung konnte die dauerhafte Finanzierung ohne weitere Prüfung garantieren.
- C) Die Verwaltung hielt steigende Gesamtbesuche für die einzige mögliche Grundlage einer positiven Bewertung.
- D) Der Versuch bewies, dass längere Öffnungszeiten in jeder Stadt denselben Nutzen haben.
- E) Wegen der unveränderten Gesamtbesuche wurde der Versuch als erfolglos abgebrochen.
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
A. Toplam ziyaret sayısı neredeyse aynı kalmasına rağmen yönetim denemeyi olumlu değerlendirmiştir; hemen ardından belirli kullanıcı gruplarının hizmete daha kolay eriştiği açıklanır. Dolayısıyla değerlendirmede yalnız toplam sayı değil, erişimin kimler için kolaylaştığı da dikkate alınmıştır.
B açık kalan finansmanı garantiye dönüştürür. C, metnin olumlu değerlendirmesiyle çelişir. D iki kütüphanedeki sınırlı denemeden bütün şehirlere genelleme yapar. E olumlu değerlendirmeyi başarısızlık ve erken sonlandırma diye değiştirir.
Bu çıkarım için ziyaretçilerin gelirini, kitap tercihlerini veya belediyenin bütçesini tahmin etmedik. Sonuç, metindeki toplam ziyaret bilgisiyle erişim gerekçesinin birlikte okunmasına dayanır.
Doğru kelimeyi bulduğunuzda seçeneğin bütün iddiasını da okuyun
Bir seçenekte metindeki sözcüğün aynısını görmek cevap için yeterli değildir. “Ziyaret”, “finansman” veya “çalışan” kelimesi doğru olsa bile, seçenek bu bilgiye yeni bir neden ekleyebilir ya da kapsamını genişletebilir. Tersine, doğru cevap aynı anlamı başka sözcüklerle verebilir.
| Metnin desteği | Desteklenmeyen genişletme |
|---|---|
| Akşam ziyaretleri arttı. | Toplam ziyaretler belirgin arttı. |
| Önceki gündüz ziyaretçilerinin bir kısmı akşama geçti. | Bütün gündüz ziyaretçileri akşam gelmeye başladı. |
| Belirli gruplar hizmete daha kolay erişti. | Bütün kullanıcı grupları aynı ölçüde yarar gördü. |
| Kalıcı finansman ayrıca araştırılacak. | Finansman kesin olarak sağlandı veya sağlanamaz. |
Anlam eşleştirmede özne, koşul ve kapsamı korumak için çeviri yazısındaki kontrolleri kullanabilirsiniz. Ancak paragraf sorusunda iki eşdeğer cümleyi karşılaştırmanın ötesinde, birkaç cümledeki bilgiyi birlikte değerlendirmeniz gerekebilir.
- Soru hedefini kaydedin: Ana fikir mi, ayrıntı mı, çıkarım mı kaçtı?
- Kanıt yerini gösterin: Cevabı hangi cümle veya cümleler destekliyor?
- Yanlış seçeneği açıklayın: Çelişki, ek bilgi, aşırı genelleme veya yalnız bir ayrıntı mı?
- Yeniden sınayın: Aynı sorunun harfini hatırlamak yerine, yeni metinde benzer ayrımı bulun.
Çalışma sırasında her sorunun yanına kısa bir kanıt notu yazın. Doğru cevabınız tahmine dayanıyorsa onu da tekrar listesine alın. Metin içinde bir cümlenin neden o noktada yer aldığını veya akışı nerede bozduğunu incelemek ise metin bütünlüğü yazısının konusudur.