Okuma sorularında cevap neye dayanmalıdır?
Bir parçayı okuyup o parçayla ilgili soruları yanıtlarsınız. ÖSYM’nin İngilizce YDT kitapçığındaki okuma yönergesi, soruları verilen parçaya göre cevaplamanızı ister. Bu nedenle cevabın dayanağı konu hakkındaki genel bilginiz değil, metnin söylediği veya desteklediği bilgidir.
Bir seçenek gerçek hayatta doğru olabilir ama parçada karşılığı bulunmayabilir. Aynı şekilde metindeki kelimeleri tekrar eden bir seçenek, olayın nedenini veya kapsamını değiştiriyorsa doğru değildir.
Bu yazıda tamamı verilen bir metni anlamaya odaklanıyoruz. Eksik cümle yerleştirme ve anlam bütünlüğünü bozan cümleyi bulma görevleri ayrı konulardır.
İlk okumada neyi anlamaya çalışmalısınız?
Metnin konusunu ve bu konu hakkında ne anlattığını ayırın. “Kütüphane hizmetleri” bir konudur; “akşam saatlerinin uzatılmasının bir denemede daha çok ziyaret sağlaması” ise metnin bu konu hakkında anlattığı düşüncedir.
Her cümlenin işlevini düşünün: Bir sorun mu tanıtılıyor, örnek mi veriliyor, sonuç mu açıklanıyor, önceki düşünceye bir sınırlama mı getiriliyor? However, because veya for example gibi ifadeler bu ilişkileri takip etmenize yardımcı olur.
Bütün cümleleri kusursuz çevirmeye çalışırken metnin yönünü kaybetmeyin. Bilmediğiniz bir kelime ana düşünceyi veya sorunun cevabını belirliyorsa üzerinde durun; bir ayrıntıyı anlamasanız da ana ilişkiyi takip edebiliyorsanız okumayı sürdürebilirsiniz. Kelime eksiklerinizi kelime çalışma rehberindeki bağlam yaklaşımıyla ele alın.
Soru kökünde hangi farklara dikkat etmelisiniz?
Ayrıntı sorusu
Belirli bir neden, özellik veya olay sorulur. İlgili cümleyi bulun; gerekiyorsa önceki ve sonraki cümleyi de okuyun. Seçenekteki ifadenin metinde aynı kelimelerle bulunması şart değildir.
Ana düşünce veya yazarın amacı
Metnin bütünüyle ilgili bir cevap gerekir. Tek bir örneği özetleyen seçenek, metnin ana düşüncesini karşılamayabilir. Yazar bilgi mi veriyor, iki yaklaşımı mı karşılaştırıyor, bir değişimi mi açıklıyor? Cevabı metnin genel yönüyle sınayın.
Çıkarım sorusu
Açıkça söylenmeyen ama metnin desteklediği bir sonuca ulaşırsınız. Çıkarım, yeni bir hikâye kurmak değildir. Bir denemede elde edilen bulgu, bütün kurumlarda aynı sonucun alınacağını tek başına kanıtlamaz.
Olumsuz soru kökü varsa bunu baştan fark edin. “Hangisi desteklenmez?” sorusunda metinle uyumlu olanı seçmek yerine desteklenmeyen seçeneği ararsınız.
Cevabın metindeki kanıtını nasıl bulmalısınız?
Önce sorunun istediği bilgiyi kısa biçimde adlandırın. Ardından metinde o bilginin geçtiği yeri bulun. Bir zamir varsa neye döndüğünü, bir neden veya sonuç varsa hangi olayla bağlantılı olduğunu kontrol edin.
Seçeneği metindeki bilgiyle yan yana düşünün: Özne aynı mı? Olasılık kesinliğe dönüşmüş mü? “Bazı” ifadesi “bütün”e genişlemiş mi? Bir gözlem, kanıtlanmamış bir nedene bağlanmış mı?
Bu karşılaştırmada anlamın korunması önemlidir; kelimeler farklı olabilir. Çeviri sorularında da benzer kapsam kontrolleri yaparsınız, ancak okuma sorusunda cevabı birden fazla cümlenin ilişkisiyle bulmanız gerekebilir.
Özgün okuma parçası
Aşağıdaki metin ve sorular bu rehber için özgün hazırlanmıştır; resmî sınav sorusu değildir. Soruları parçaya göre cevaplayın.
Ayrıntı sorusu: Değişikliğin nedeni nedir?
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap C. İlk cümle, bazı sakinlerin kütüphane kapanmadan önce gelemediğini söyler. Saatin uzatılması bu erişim sorununa karşı yapılan denemedir. C aynı bilgiyi farklı ifadeyle karşılar.
A gündüz hizmetlerinin kaldırılmasını, B saatlerin azaltılmasını, D bütün çalışanlara iş yeri sağlanmasını, E başka bir binanın sınanmasını ekler. Bu bilgilerin hiçbiri metinde verilmez.
Ana düşünce sorusu: Metin neyi anlatıyor?
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap A. Metin, başlangıçtaki erişim sorununu, akşam saatlerinin uzatılması denemesini, gözlemleri ve daha fazla geri bildirim toplama kararını anlatır. A bu akışı birlikte kapsar.
B birkaç ziyaretçinin açıklamasını bütün sakinlerin tercihine dönüştürür. C ve D metinde olmayan değişiklikler ekler. E ise ziyaretlerin arttığı bilgisinin tersini söyler. Yalnızca tek cümlenin ayrıntısını değil, parçanın bütününü değerlendirin.
Çıkarım sorusu: Bulgudan ne kadar sonuç çıkarılabilir?
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Doğru cevap E. Bazı ziyaretçiler işten sonra gelebildiklerini söylüyor, ancak herkesin geliş nedeni toplanmıyor. Bu iki bilgi birlikte, bütün ek saat ziyaretlerini iş nedeniyle açıklayamayacağımızı destekler.
A birkaç kişinin açıklamasını bütün ziyaretçilere geneller. B gündüz ziyaretlerinin bittiğini iddia eder; metinde bu bilgi yoktur. C tek bir denemeyi bütün kütüphaneler için garantiye dönüştürür. D ise iki günle devam etme ve geri bildirim toplama kararını bütün akşamlara hemen yayılmış gibi anlatır.
Metin işten sonra gelmenin hiç etkisi olmadığını da söylemez. Desteklenen sonuç, herkes için aynı nedenin kanıtlanmadığıdır; bir aşırı iddiayı reddederken karşı yönde başka bir aşırı iddia kurmayın.
Seçenekleri hangi gerekçelerle elemelisiniz?
- Metinde yok: Konuyla ilgili görünüyor ama kaynakta dayanağı bulunmuyor.
- Metne ters: Artışın yerine azalma veya devam kararının yerine iptal yazıyor.
- Kapsamı fazla geniş: Birkaç kişiden bütün insanlara, tek denemeden her kuruma geçiyor.
- İlişki değişmiş: Sonucu neden gibi sunuyor veya olasılığı kesinleştiriyor.
- Soruyu karşılamıyor: Metinde doğru bir ayrıntı olsa da sorulan ana düşünce veya neden değil.
“Her zaman” veya “bütün” içeren seçenekler otomatik olarak yanlış değildir. Bu kesinliği metin destekliyorsa doğru olabilir. Eleme gerekçeniz sözcüğün kendisi değil, kaynakla uyuşmazlığı olsun.
Okuma çalışmasını nasıl değerlendirmelisiniz?
Çözümden sonra her doğru cevabın dayandığı cümleyi veya cümle ilişkisini gösterin. Yanlış seçeneği neden kabul ettiğinizi de kaydedin: Bir kelimeyi mi bilmediniz, zamirin gönderimini mi kaçırdınız, yoksa dış bilginizi metnin yerine mi koydunuz?
Sonraki çalışmada aynı tür hataya odaklanın. Süreyi de takip edin, ancak hızlanmak için kanıt kontrolünü tamamen bırakmayın. Okuma ile diğer soru türlerine ayıracağınız süreyi süre yönetimi rehberinde birlikte ele alıyoruz.
Okuma çalışmanıza nereden başlayacağınızı birlikte değerlendirmek isterseniz ücretsiz demo ders talebi oluşturabilirsiniz.