Süreyi yönetmek neden yalnızca hızlı okumak değildir?
YDT’de metni okumak, seçenekleri karşılaştırmak, karar vermek ve cevapları işaretlemek aynı sürenin içinde yapılır. Bir soruyu hızlı okuyup birkaç kez başa dönmek, daha yavaş ama anlamını takip ederek okumaktan daha fazla zaman alabilir.
ÖSYM’nin YKS kılavuzunda YDT süresi 120 dakika olarak belirtilir. Sınava gireceğiniz dönemin kılavuzunu kontrol edin; denemelerde cevap işaretlemeyi de bu sürenin içine alın.
Amacınız her soruyu aynı hızda çözmek değil, çözülebilir sorulara zaman bırakırken doğruluğu korumaktır. Sınavın genel yapısını YDT sınav formatı rehberinde bulabilirsiniz.
Nerede zaman kaybettiğinizi nasıl bulabilirsiniz?
Denemenin sonunda yalnızca “yetişmedi” yazmak yerine hangi aşamada yavaşladığınızı belirleyin. Çalışma sırasında soru gruplarının başlangıç ve bitiş zamanlarını kaydedebilirsiniz. Her soruda saati kontrol edip çözüm akışını bölmeniz gerekmez.
- Anlama: Kelime veya cümle yapısı nedeniyle metni tekrar tekrar mı okuyorsunuz?
- Kanıt bulma: Soru kökünü netleştirmeden metinde cevap mı arıyorsunuz?
- Seçenek karşılaştırma: İki seçenek arasındaki farkı belirlemeden aynı seçeneklere mi dönüyorsunuz?
- Karar: Gerekçeniz olduğu hâlde cevabı sürekli değiştiriyor musunuz?
- İşaretleme: Soru numaralarını takip etmekte veya cevapları aktarmakta mı zorlanıyorsunuz?
Bu sorunlar aynı çalışmayla çözülmez. Anlama eksiğini yalnızca kronometreyle bastırmaya çalışmak yerine kelime ve yapı çalışmasını sürdürün. Karar sorununda ise cevabın gerekçesini ve diğer seçeneğin neden elendiğini açıklayın.
Her soruya aynı süreyi ayırmalı mısınız?
Hayır. Kısa bir cümle sorusu ile bir metne bağlı sorular aynı okuma yükünü taşımaz. Ortak metinli bir grupta ilk okuma daha uzun sürebilir; sonraki sorularda aynı metni yeniden baştan okumak gerekmeyebilir.
Kendi denemelerinizde soru gruplarına ayırdığınız süreyi, doğruluğunuzla birlikte inceleyin. Bir grubu hızlı bitirmek çok sayıda anlam hatasına yol açıyorsa bu düzeni başarılı saymayın. Daha uzun sürmesi de tek başına kötü olduğu anlamına gelmez; diğer sorulara ve kontrol için ayırdığınız zamana etkisine bakın.
Başkasının “bu grubu şu dakikada bitir” kuralını doğrudan uygulamak yerine, yeni sorularda deneyip size uygun olup olmadığını kontrol edin. Soru gruplarına ilişkin süre hedeflerini değiştirilebilir bir çalışma planı olarak kullanın.
Bir soruyu ne zaman bırakıp geri dönmelisiniz?
Soruda ilerleyip ilerlemediğinize bakın. Yeni bir anlam ilişkisi buluyor veya seçenekleri gerekçeyle eliyorsanız çözüm sürüyordur. Aynı cümleyi tekrar okuyup hiçbir yeni bilgi elde etmiyorsanız geçici olarak bırakmayı deneyebilirsiniz.
- Takıldığınız noktayı belirleyin: Bilinmeyen kelime mi, cümle ilişkisi mi, iki seçenek arasındaki fark mı?
- Geri döneceğiniz soruyu kitapçıkta işaretleyin: Sonra bulabileceğiniz sade bir işaret kullanın.
- Cevap kâğıdındaki numarayı koruyun: Soruyu boş bıraktığınızda sonraki cevabı bir önceki satıra kaydırmayın.
- Döndüğünüzde belirli bir kontrol yapın: Aynı okumayı tekrarlamak yerine takıldığınız ilişkiyi inceleyin.
Her soruyu mutlaka iki turda çözmek zorunda değilsiniz. Kitapçık sırasıyla ilerlemek veya bazı soru gruplarına daha sonra dönmek gibi düzenleri denemelerde karşılaştırın. Sınav günü ilk kez yeni bir çözüm sırası denemeyin.
Okuma sorularında gereksiz tekrar nasıl azaltılır?
Soru kökünün ne istediğini ayırın: Belirli bir bilgi, ana düşünce, çıkarım veya yazarın tutumu aynı şekilde aranmaz. Metnin konusunu ve cümleler arasındaki ilişkiyi takip edin; her seçenek için bütün metni yeniden okumak yerine ilgili bölüme dönün.
Bilmediğiniz her kelimede durmak yerine o kelimenin soruyu çözmek için gerekli olup olmadığını değerlendirin. Ancak anlamı değiştiren bir olumsuzluğu, koşulu veya karşılaştırmayı atlayarak hız kazanmaya çalışmayın.
Metinde bir kelimeyi görmek cevabı tek başına doğrulamaz. Seçeneğin metne ek bilgi getirip getirmediğini ve iddianın kapsamını kontrol edin. Bu yaklaşımı paragrafta cevap bulma rehberindeki örneklerle çalışabilirsiniz.
Cevap işaretlemeyi nasıl planlamalısınız?
ÖSYM kılavuzunun cevap kâğıdı bölümüne göre kitapçık üzerinde işaretlenen cevaplar değerlendirilmez; cevaplar ilgili alana, sınav süresi içinde işaretlenmelidir. Bu yüzden çözüm planınız cevap kâğıdını da içermelidir.
Her sorudan sonra veya kısa bir soru grubunun ardından işaretleme gibi yöntemleri denemelerde karşılaştırabilirsiniz. Bütün cevapları en sona bırakmak ise süre yetişmemesi ve aktarım sırasında kaydırma riski taşır. Çözüm süresi bittiğinde işaretleme için ayrıca süre verileceğini varsaymayın.
- Kitapçıktaki soru numarasıyla cevap kâğıdındaki satırı eşleştirin.
- Boş bıraktığınız soruların yerini koruyun.
- Cevabı değiştirirseniz önceki işareti temiz silin.
- Bir soruda birden fazla seçeneğin işaretli kalmadığını kontrol edin.
Denemelerde de cevap kâğıdı kullanarak bu alışkanlığı geliştirin. Sadece kitapçığı bitirdiğiniz zamanı ölçmek, sınavın tümünü tamamladığınız zamanı göstermez.
Son kontrol için nasıl zaman bırakabilirsiniz?
Kontrolü “vakit kalırsa” yapılacak bir iş olarak bırakmayın. Önceki denemelerinizde işaretleme ve geri dönüş için ne kadar zamana ihtiyaç duyduğunuzu gözlemleyin; yeni denemede buna yer ayıran bir düzen deneyin.
Son bölümde öncelikle cevap kâğıdı ile soru numaralarının uyumunu, boş bıraktığınız soruları ve değiştirdiğiniz işaretleri kontrol edin. Ardından gerekçeli bir kontrol yapabileceğiniz sorulara dönün. Yalnızca tedirgin olduğunuz için doğru gerekçeyle seçtiğiniz cevapları rastgele değiştirmeyin.
Geri dönüşte tüm soruları baştan çözmeye çalışmak yerine neyi kontrol edeceğinizi belirleyin. Süreyi sürekli izlemek yerine denemelerde birkaç doğal kontrol noktası seçebilirsiniz; örneğin bir soru grubunu bitirdiğinizde kalan zamanı değerlendirmek gibi.
Bir denemeden sonra çözüm düzenini nasıl değiştirebilirsiniz?
Bu öğrenci için ilk adım yalnızca daha hızlı okumak değildir. İki seçeneğin farkını açıklama çalışması, ilerlemeyen soruyu işaretleyip geçme ve cevapları daha düzenli aktarma birlikte denenebilir.
Sonraki denemede yalnızca bitiş süresini karşılaştırmayın. Okuma doğruluğu korunmuş mu, son sorulara ulaşılmış mı ve cevap kâğıdında kaydırma olmuş mu? Yeni düzen hızlı ama daha hatalıysa yeniden ayarlayın.
Örnek bir sonuç veya net artışı vaadi değildir. Kendi hatalarınızı nasıl kaydedeceğinizi deneme analizi rehberinde ele alıyoruz.
Süre çalışmasını hazırlık planına nasıl eklemelisiniz?
Yeni bir soru türünü öğrenirken önce gerekçeli çözümü kurun. Ardından kısa soru gruplarında süreyi gözlemleyin; daha sonra tam denemede çözüm, geri dönüş ve işaretlemeyi birlikte uygulayın. Her çalışmayı hız yarışına çevirmeyin.
Evde çalışırken süre ölçmek için bir zamanlayıcı kullanabilirsiniz. Bu bir çalışma aracıdır; sınava aynı cihazı götürebileceğiniz anlamına gelmez. Sınavda izin verilen ve yasaklanan eşyaları güncel kılavuzdan kontrol edin. Kılavuzun uygulama kuralları ayrıca not almak için yalnızca kitapçığın boş alanlarının kullanılabileceğini belirtir; ayrı müsvedde kâğıdı kullanmayın.
Süre çalışması ile eksik tamamlama oturumlarını haftalık çalışma planında birlikte tutun. Anlama eksiği sürerken sadece süreli deneme sayısını artırmak aynı sorunu tekrarlamanıza yol açabilir.
Süre sorununun nedenini birlikte değerlendirelim
Soruları anlayabildiğiniz hâlde denemelerde yetiştiremiyorsanız, ücretsiz demo derste çözüm yaklaşımınızı ve hazırlık ihtiyaçlarınızı birlikte değerlendirebiliriz. Ücretsiz demo ders talebi oluşturabilirsiniz.


