Bu görevde ne yaparsınız?
ETS’nin Writing açıklaması, verilen kelime veya ifadelerden tam ve doğru bir cümle ya da soru kurmanızı ister. Resmî örnek testte önce bir konuşma ifadesi, ardından tamamlanacak cevap ve kullanılacak parçalar bulunur. Hazır cümle bölümleri de çözümünüzü sınırlar. (Kaynak: ETS — Cümle kurma görevinin kapsamı.)
Bu, serbestçe yeni bir cevap yazma görevi değildir. Sabit bölümleri ve sunulan parçaları dikkate alın; kendi kelimelerinizi ekleyerek daha kolay bir cümleye geçmeyin. Gerçek görevde hangi parçaların kullanılacağına ilişkin yönergeyi okuyun.
Görevin Writing içindeki yerini üç Writing görevine genel bakış yazısında anlattık. Burada cümle yapısını kurma ve kontrol etme üzerinde duruyoruz.
Parçaları hangi sırayla incelemelisiniz?
- Bağlamı okuyun. Cevabın soru mu, açıklama mı veya başka bir ifade mi olması gerektiğini belirleyin.
- Sabit bölümleri işaretleyin. Başlangıç, bitiş ve boşlukların düzeni hangi yapıyı sınırlandırıyor?
- Özne ve temel fiili bulun. Kim veya ne hakkında, hangi eylem ya da durum anlatılıyor?
- Parçaları ilişkilerine göre gruplayın. Birlikte anlam taşıyan ifadeyi bölmeyin; bağlaç veya ilgi kelimesinin hangi cümleyi başlattığını görün.
- Yapıyı kurup bütününü okuyun. Kelime sırası, dil bilgisi ve bağlam aynı anda uygun mu?
Bu sıra her soruda mekanik biçimde uygulanacak bir şablon değildir. Amaç kelimeleri rastgele denemek yerine hangi ilişkiyi kurduğunuzu bilmenizdir. Özellikle birden fazla fiil gördüğünüzde bunların aynı cümlede mi, farklı yan cümlelerde mi bulunduğunu ayırın.
Örnek 1: Doğrudan soruda yardımcı fiilin yeri
Bağlam: Bir arkadaşınıza kütüphanenin kapanış saatini soruyorsunuz.
Sabit yapı: What time ___ ___ ___?
Parçalar: the library / close / does
Çözüm: What time does the library close?
The library özne, close temel fiildir. Burada does özneden önce gelir. “What time the library does close?” dizilişi bu doğrudan soru için uygun değildir.
Çözümü yalnızca “soru kelimesinden sonra fiil gelir” diye ezberlemeyin. Bu örnekte yardımcı fiil does, temel fiilden ayrı bir görev üstlenir. Fiilin verilen biçimini de koruyun; parçayı kendiniz closes olarak değiştirmeyin.
Örnek 2: Dolaylı soruda iç cümlenin düzeni
Bağlam: Bir etkinliğin başlangıç saatini nazikçe öğrenmek istiyorsunuz.
Sabit yapı: Could you tell me ___ ___ ___?
Parçalar: starts / when / the workshop
Çözüm: Could you tell me when the workshop starts?
Dış yapı Could you tell me…? bir sorudur. İçindeki when the workshop starts bölümü ise özne-fiil düzenini korur. “When starts the workshop” dizilişi burada doğru değildir.
İlk örneğin kelime sırasını bu örneğe aynen taşımayın. Önce soru kelimesinin bütün soruyu mu başlattığını, yoksa başka bir cümlenin içine mi yerleştiğini görün. Bir kuralı uygulamadan önce hangi yapıda olduğunuzu belirlemek gerekir.
Örnek 3: Hangi ifade hangi ismi açıklıyor?
Bağlam: Arkadaşınız ödünç verdiği kitabın yararlı olup olmadığını soruyor.
Sabit yapı: The book ___ ___ ___ ___.
Parçalar: was very useful / you lent me / that / yesterday
Çözüm: The book that you lent me yesterday was very useful.
That you lent me yesterday bölümü hangi kitaptan söz edildiğini açıklar. Bütün cümlenin öznesi, bu açıklamayla birlikte the book ifadesidir; temel yüklem was very useful olur.
Yesterday sözcüğünü başka yere taşımak başka bir bağlamda farklı anlam oluşturabilir. Bu örnekte kitabın dün ödünç verilmesi anlatılır. Yalnızca parçaları art arda dizmek yerine zaman bilgisinin hangi eyleme bağlandığını da kontrol edin.
İki fiil görmeniz iki bağımsız cümle kurmanız gerektiği anlamına gelmez. Lent açıklayıcı yan cümlenin, was ise ana cümlenin fiilidir. Bu ayrım, uzun görünen yapıyı daha anlaşılır hâle getirir.
Hangi hataları nasıl düzeltmelisiniz?
| Hata | Kontrol |
|---|---|
| Her soruya aynı kelime sırasını uygulamak | Doğrudan soru ile cümle içindeki dolaylı soruyu ayırın. |
| Sabit bölümü yok saymak | Çözümünüzü verilen başlangıç ve bitişle birlikte okuyun. |
| Bir ifadeyi parçalayarak dizmek | Verilen kelime grubunun bütünlüğünü koruyun. |
| Fiilleri aynı düzeyde düşünmek | Ana cümleyle yan cümlenin özne ve fiillerini ayrı bulun. |
| Yalnızca kulağa doğal gelmesine güvenmek | Yapının neden doğru olduğunu ve bağlama uyduğunu açıklayın. |
Bu örnekler olası bütün cümle yapılarını kapsamaz. Hata kaydınızda bir sorunun sadece yanlış olduğunu değil, hangi yapıyı karıştırdığınızı yazın. Aynı yapıyı yeni parçalarla çözerek düzeltmenin kalıcı olup olmadığını kontrol edin.
Bu görev Writing puanına nasıl bağlanır?
ETS’nin teknik belgesi Build a Sentence görevini kural temelli makine puanlamasıyla değerlendirilen görevler arasında sınıflandırır. Görev puanı ile raporda gördüğünüz Writing bölüm puanı aynı şey değildir. (Kaynak: ETS — Teknik görev ve puanlama sınıflandırması.)
“Bir kelimeyi yanlış yerleştirdim, bölüm puanım şu kadar düşer” veya “şu kadar doğru yaparsam kesin şu puanı alırım” hesabı kurmayın. E-posta ve akademik tartışma da Writing bölümündedir; yalnızca cümle kurma alıştırmasının sonucundan bütün bölüm puanı çıkarılamaz.
Diğer yazılı görevlerin değerlendirme ölçütlerini Writing ve Speaking puanlama kriterleri yazısına bırakıyoruz. Cümle kurma başarınızı onların içerik geliştirme ölçütleriyle karıştırmayın.
Çözüm sonrasında neyi kaydetmelisiniz?
Önce bağlama uygunluğu, sonra cümle yapısını ve parça kullanımını kontrol edin. Ana özneyi, temel fiili ve varsa yan cümleyi gösterebiliyor musunuz? Verilen parçaları değiştiriyor veya dışarıdan kelime ekliyor musunuz? Bu sorular, cevabınızı gerekçelendirmeye yardımcı olur.
Doğru cevabı gördükten sonra aynı soruyu hızlı çözmeniz, yeni soruda aynı yapıyı kurabileceğinizi göstermez. Farklı bir bağlam ve farklı kelimelerle deneyin. Özellikle hangi cümle türünde zorlandığınızı kaydetmeniz çalışma önceliği verir.
Kelime sırası hatanızın nedenini ayıramıyorsanız bir eğitmenle kendi çözümünüzü incelemek yararlı olabilir. İstenen destek, yalnızca doğru dizilişi öğrenmek değil, yeni örnekte kullanabileceğiniz yapı ilişkisini anlamaktır. Cümle kurma güçlüklerinizin hazırlık planınızdaki yerini belirlemek için ücretsiz demo derste hedefinizi ve destek ihtiyaçlarınızı konuşabiliriz.