İlk cümleyi yazmadan önce dört şeyi belirleyin
Bir görevin konusu “randevu” olabilir; sizden istenen ise randevuyu değiştirmek, gecikmeyi açıklamak veya bir öneriye cevap vermektir. Yalnız konuya uygun cümleler yazmak yetmez. Metin, alıcının ihtiyacı olan bilgiyi vermeli ve görevin istediği işi yapmalıdır.
Başlamadan önce şu dört bilgiyi kısa notlarla çıkarın: alıcı, metin türü, iletişim amacı ve istenen noktalar. Arkadaşa mesaj ile bir yöneticiden izin istemek aynı hitabı ve aynı düzeni gerektirmez. Görevdeki “neden açıklayın”, “öneride bulunun” veya “avantajını belirtin” ifadelerini de birbirinin yerine kullanmayın.
| Talimat | Metinde görünmesi gereken |
|---|---|
| Bir neden açıklayın. | Yalnız durum değil, bu duruma yol açan neden. |
| Bir öneri sunun. | Uygulanabilecek belirli bir seçenek. |
| Görüşünüzü gerekçelendirin. | Bir tutum ve onu destekleyen açıklama. |
| Bir avantajı belirtin. | Seçeneğin kime, hangi açıdan yarar sağladığı. |
Her noktanın yanına yazacağınız cevabın ana fikrini koyun. Bu bir cümle ezberi değil, içerik kontrolüdür. İstenen noktaları anlamlı bir sıraya yerleştirin; talimatların her biri için mekanik olarak ayrı paragraf açmanız gerekmez.
Cümle doğru olabilir; görev yine de eksik kalabilir
Hallo Lea, es tut mir leid. Ich brauche das Buch noch für meine Hausaufgaben. Das Buch ist sehr interessant. Liebe Grüße!
Bu taslakta hangi görev noktası cevapsız kalıyor?
Cevabı açmadan önce üç talimatı tek tek metinle eşleştirin. Özür nerede? Neden nerede? Geri verme zamanı nerede?
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Geri verme zamanı eksik. Es tut mir leid özrü, für meine Hausaufgaben ise kitabın neden hâlâ gerektiğini karşılar. Kitabın ilginç olması istenen üçüncü bilgi yerine geçmez.
Düzeltmede yeni bir sıfat eklemek yerine alıcının beklediği zamanı belirtin:
Hallo Lea, es tut mir leid, ich kann dir das Buch heute nicht zurückgeben. Ich brauche es noch für meine Hausaufgaben. Morgen bringe ich es dir. Viele Grüße!
Bu sürüm üç noktayı da karşılar. Es kitabı tekrar etmeden ona gönderme yapar; heute ve morgen ise sorunu ve çözümü birbirine bağlar. Bu, olası bir düzeltmedir; tek doğru cevap veya resmî puan örneği değildir.
Kısa mesajda amaç, mümkün olduğunca çok cümle yazmak değildir. Her cümlenin işe yarayıp yaramadığını kontrol edin: bilgi veriyor, neden açıklıyor, çözüm öneriyor veya iletişimi tamamlıyor mu?
Kısa mesajın mantığını uzun metne taşıyın; uzunluğunu değil
A2 yetişkin örneğinde SMS için 20–30, e-posta için 30–40 kelime istenir. B2 yetişkin örneğinde forum yazısı yaklaşık 150, mesaj yaklaşık 100 kelimedir. Modüler C1 örneğinde tartışma yazısı yaklaşık 230, mesaj yaklaşık 120 kelimedir. Bunlar belirtilen örneklerin yönergeleridir; yazarken kendi görevinizin uzunluk ve içerik talimatını esas alın.
A2’de kısa ve anlaşılır bir neden yeterli olabilir. Daha uzun bir görüş yazısında ise yalnız “Bunu yararlı buluyorum” demek, düşünceyi geliştirmez. Neden yararlı olduğunu, hangi koşulda işe yaradığını veya hangi alternatifin ne sağladığını açıklamanız gerekir. Uzun metin, kısa metnin fazladan giriş cümleleriyle uzatılmış hâli değildir.
Öte yandan ileri düzey yazı da olabildiğince karmaşık cümle kurmak anlamına gelmez. Açık bir görüşü doğru nedenlerle geliştirmek, kontrol edemediğiniz uzun bir cümlede ana fikri kaybetmekten daha işlevlidir. Seviye yükseldikçe görev ve düşünce derinliği değişir; yalnız kelime sayısı değişmez.
Görevlerin süre ve puan farklarını Goethe sınav formatı ve puanlama sistemi yazılarıyla birlikte kontrol edin.
Bir görüşü gerekçe ve somut sonuçla geliştirin
Şu özgün çalışma konusunu ele alalım: bir kütüphane bütün çalışma masalarını önceden online rezervasyonla kullanıma açmayı düşünüyor. Görüşünüzü belirtmeniz, bir gerekçe açıklamanız, alternatif önermeniz ve alternatifin avantajını göstermeniz isteniyor. Bu dört işi şu planla birbirine bağlayabilirsiniz:
- Tutum: Rezervasyon yararlı, ama tek seçenek olmamalı.
Görüşünüzü belli edin; aynı anda hem her koşulda destekleyen hem bütünüyle karşı çıkan bir metin kurmayın.
- Gerekçe: Önceden plan yapmayı kolaylaştırır.
Avantajı açıklayın; yalnız aynı görüşü farklı kelimelerle tekrar etmeyin.
- Alternatif: Bazı masalar rezervasyonsuz kullanılabilir.
Genel bir “başka çözüm bulunmalı” cümlesi yerine belirli bir düzen önerin.
- Avantaj: Son anda gelenler de çalışabilir.
Alternatifin sonuçlarını gösterin; bu cümleyi ilk sistemin avantajıyla karıştırmayın.
Planın bir bölümünü metne dönüştürürken aradığımız bağlantı şöyle kurulabilir:
Eine Online-Reservierung erleichtert die Planung, weil man schon vor dem Besuch weiß, ob ein Platz frei ist. Allerdings sollte die Bibliothek einige Tische ohne Reservierung anbieten. So könnten auch Menschen dort arbeiten, die sich erst kurzfristig für einen Besuch entscheiden.
Bu kısa kesit tam bir B2 sınav cevabı değildir. Bir gerekçe, bir alternatif ve onun sonucunun nasıl bağlanabileceğini gösterir. Weil neden, allerdings sınırlandırma, so ise önerinin sonucu için kullanılır. Bağlaçlar süs olarak eklenmemiştir; düşüncenin ilişkisini taşır.
“Online rezervasyon iyidir, çünkü çok iyidir” cümlesinde ne eksik?
Cevabı ve açıklamayı gösterCevap ve açıklama
Bağımsız bir gerekçe eksik. “İyi” yargısını tekrar etmek neden sunmaz. Gerekçe, okurun bu yargıyı değerlendirmesine yardım etmelidir: yer olup olmadığını önceden bilmek, boşuna yolculuk etmeyi azaltabilir. Aynı kelimeyi farklı bir sıfatla değiştirmek de bu sorunu çözmez.
Her paragraftan sonra “Bu bölüm yeni ne ekledi?” diye sorun. Paragraf yalnız ilk cümleyi tekrar ediyorsa bir açıklama, uygun örnek veya somut sonuçla geliştirin.
İstek aynı kalabilir; alıcı değişince ifade değişir
Bir görüşme saatini değiştirmek istediğinizi düşünün. Arkadaşınıza ve resmî iletişim kurduğunuz bir yetkiliye yazarken aynı hitabı kullanmanız gerekmez. Aşağıdaki özgün kesitler tam mesaj değildir; yalnız alıcıya uygun ifade farkını gösterir.
| Arkadaşa | Resmî iletişimde |
|---|---|
| Hallo Nina, | Sehr geehrte Frau Berger, |
| Können wir uns morgen statt heute treffen? | Wäre es möglich, unseren Termin auf morgen zu verschieben? |
| Danke dir! Viele Grüße | Vielen Dank für Ihr Verständnis. Mit freundlichen Grüßen |
Görevde alıcı ve ilişki neyse ona uyun. “Resmî metin daha iyi puan alır” diye arkadaşınıza gereksiz bir resmiyetle yazmayın. Resmî yazıda da sırf nazik olmak için isteğinizi belirsiz bırakmayın; neyi değiştirmek istediğinizi ve gerekiyorsa nedenini açıkça belirtin.
Hitapla birlikte du/dir/dein veya Sie/Ihnen/Ihr kullanımını tutarlı sürdürün. Ezberlediğiniz bir giriş, gövdede farklı bir ilişki biçimine geçiyorsa bütün metin uyumlu olmaz.
Son kontrolde önce içeriğe, sonra dile bakın
Yazınızı yalnız artikel ve fiil hataları arayarak kontrol ederseniz eksik görev noktaları görünmez kalabilir. Süreniz içinde iki ayrı kontrol yapın. Bunlar çalışma önerisidir; her görev için değişmez bir dakika dağılımı değildir.
- İlk tur: Görev ve düzen.
Her talimatın cevabını metinde bulun. Neden, öneri ve görüş birbirinden ayrılıyor mu? Alıcı istediğinizi anlayabilir mi? Cümle ve paragraflar mantıklı sırada mı? Uzunluk yönergesine uygun musunuz?
- İkinci tur: Dil ve anlam.
Fiilin yerini, zaman kullanımını, gerekli hâlleri ve sözcük seçimini kontrol edin. Zamirlerin neye gönderme yaptığı açık mı? Olumsuzluk veya bağlaç, söylemek istediğiniz ilişkiyi değiştiriyor mu? Hitap ve kapanış tutarlı mı?
Çalışma sırasında ilk taslağınızı saklayın. Düzeltmenin yanına nedenini yazın: “Eksik teslim zamanını ekledim”, “Aynı görüşü tekrar eden cümleyi gerekçeye çevirdim”, “Alıcıya uygun hitabı düzelttim.” Böylece yalnız daha temiz bir son metin değil, tekrar kullanabileceğiniz bir kontrol alışkanlığı elde edersiniz.
Yeni bir göreve geçtiğinizde önceki cevabı konu adlarını değiştirerek kullanmak yerine yeniden plan çıkarın. Bir özür mesajının yapısı, görüş yazısının içeriğini kendiliğinden karşılamaz. Hazırlıkta öğrenilecek şey tek bir metin değil, görevi okuyup ona uygun metin kurma sürecidir.